Η πρώτη παρέμβαση του Παρατηρητηρίου του Κύκλου Ιδεών για την Έκθεση της επιτροπής Πισσαρίδη.

 

Δελτίο Τύπου

Την ανάγκη να ενταχθεί η Έκθεση της επιτροπής Πισσαρίδη σε ένα συνολικό πολυεπίπεδο εθνικό σχεδιασμό που καλείται να αντιμετωπίσει τα μόνιμα διαρθρωτικά προβλήματα της χώρας αλλά υπό εξαιρετικές και έκτακτες  συνθήκες που τείνουν να επηρεάσουν τα πάντα, αναδεικνύει στην πρώτη παρέμβαση του το Παρατηρητήριο του Κύκλου Ιδεών για την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάπτυξης.

 

Παρέμβαση αριθμός 1

 

 

Ο πολυεπίπεδος εθνικός σχεδιασμός

Οι μεθοδολογικές και συστηματικές προϋποθέσεις

Με αφορμή την ενδιάμεση Έκθεση της Επιτροπής Πισσαρίδη

  

Α. Η Έκθεση και οι φιλοδοξίες της

 

Η Έκθεση της Επιτροπής Πισσαρίδη (στο εξής: Έκθεση) που δόθηκε στη δημοσιότητα, έστω στην ενδιάμεση ( δηλαδή όχι τελική ) μορφή της, ανοίγει εκ των πραγμάτων έναν δημόσιο διάλογο που είναι απολύτως αναγκαίος και επείγων. 

Η Έκθεση επιχειρεί να παρουσιάσει ένα Σχέδιο Ανάπτυξης, να συνοψίσει διαπιστώσεις και προτάσεις  (από  αυτονόητες έως ριζοσπαστικές)  για το «ελληνικό ζήτημα» γενικά. Για την κατάσταση και τις προοπτικές του ελληνικού κράτους, της ελληνικής κοινωνίας και της ελληνικής οικονομίας. Έχει μεγάλες φιλοδοξίες και θέτει ουσιαστικά  ως στόχο της την αναμόρφωση της χώρας. Είναι μια έκθεση επιστημονική αλλά με εξ αντικειμένου πολιτικό χαρακτήρα, που επιχειρεί να τοποθετηθεί σε σχέση με όλα σχεδόν τα μεγάλα θέματα της δημόσιας συζήτησης.  

Είναι συνεπώς λογικό να προτάσσονται στην Έκθεση τα μεγάλα, χρόνια και διαρθρωτικά προβλήματα του κράτους: δημόσια διοίκηση και αυτοδιοίκηση, δικαιοσύνη, φορολογικό σύστημα, ρυθμιστικό πλαίσιο της αγοράς εργασίας, εκπαιδευτικό σύστημα, σύστημα υγείας, σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων.

Στα επτά μεγάλα αυτά μέτωπα, προστίθενται  τρία  κρίσιμα πεδία  της οικονομίας στα οποία διαδραματίζει καταλυτικό ρόλο το εθνικό και ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, δηλαδή το κράτος και η Ευρωπαϊκή Ένωση ως θεσμική οντότητα: το χρηματοπιστωτικό σύστημα, η λειτουργία της αγοράς και ο ανταγωνισμός, η ενέργεια. Παρεμβάλλεται αναφορά στην καινοτομία, την έρευνα και τις νέες τεχνολογίες που είναι κορυφαία προτεραιότητα της ΕΕ και όλων των κρατών μελών. 

Ο Κύκλος Ιδεών θέτει σε λειτουργία «Παρατηρητήριο για την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης» που θα διατεθούν από την ΕΕ στη χώρα μας με τη μορφή επιχορηγήσεων ή δανείων στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών  πρωτοβουλιών για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας στις οικονομίες των κρατών μελών. 

Η σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 17ης Ιουλίου και η πρώτη  παρουσίαση της πρότασης της Επιτροπής Πισσαρίδη σηματοδοτούν την ανάγκη ο εθνικός σχεδιασμός για την αξιοποίηση αυτής της μεγάλης  πρόκλησης  να κινηθεί με τη μέγιστη δυνατή ταχύτητα και  με μη συμβατικό τρόπο. Δεν πρόκειται για τη διαχείριση ενός διπλάσιου ή τριπλάσιου σε όγκο ΕΣΠΑ,  αλλά για την ευκαιρία να αλλάξει κλίμακα η ελληνική οικονομία και να υπερβεί οριστικά διαρθρωτικές αδυναμίες και υστερήσεις.

Παρατηρητήριο για την αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης

Η ευθύνη των σχετικών αποφάσεων ανήκει προφανώς στα αρμόδια όργανα της κοινοβουλευτικής μας δημοκρατίας. Η εξαρχής  συμμετοχή των Περιφερειών και των Δήμων στο σχεδιασμό  είναι απολύτως αναγκαία. Οι επεξεργασίες  και οι προτάσεις των ειδικών έχουν βαρύνουσα σημασία. Η  εναρμόνιση με τους κανόνες διαχείρισης και τα κριτήρια επιλεξιμότητας που θα θεσπίσει η ΕΕ είναι κομβικής σημασίας για την απορρόφηση όσο γίνεται περισσότερων κονδυλίων. Η άμεση ενεργοποίηση του ιδιωτικού τομέα και της επιχειρηματικής κοινότητας όλων των επιπέδων είναι προϋπόθεση  εκ των ων ουκ άνευ  για την επιτυχία του εγχειρήματος. Οι  απόψεις των παραγωγικών δυνάμεων και των κοινωνικών εταίρων πρέπει να ασκήσουν ουσιώδη επιρροή.  Πέραν όμως όλων αυτών, η κοινωνία των πολιτών, στους κόλπους της οποίας λειτουργεί ο Κύκλος Ιδεών, έχει το δικαίωμα αλλά και την υποχρέωση να συμβάλλει με ιδέες, με  καλόπιστες και δημιουργικές παρατηρήσεις, με τον εντοπισμό προβλημάτων, με πρόσθετες εγγυήσεις διαφάνειας.

Το Παρατηρητήριο του Κύκλου Ιδεών περιλαμβάνει καταρχάς μια ομάδα έργου που την απαρτίζουν  πρόσωπα  με μεγάλη πολιτική, επαγγελματική και διοικητική  εμπειρία, με βαθειά γνώση των σχετικών ευρωπαϊκών και εθνικών διαδικασιών, με επιστημονική εξειδίκευση που στρατεύονται εθελοντικά στην προσπάθεια αυτή. Πρώην υπουργοί, και γενικοί γραμματείς, πρώην  στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθηγητές ΑΕΙ, πρώην ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί, στελέχη του ιδιωτικού τομέα και της κοινωνίας των πολιτών.  

Το Παρατηρητήριο διαθέτει τον δικό του διαδικτυακό τόπο, ekyklos.watch, συγκροτεί τράπεζα δεδομένων και είναι απολύτως ανοικτό σε συνεργασίες με άλλες δεξαμενές σκέψης, ινστιτούτα ή άλλους παρόμοιους φορείς στην Ελλάδα και το εξωτερικό, με τους  κοινωνικούς εταίρους και την ΟΚΕ, με τον ιδιωτικό τομέα και με όποιον ( φυσικό ή  νομικό πρόσωπο ) μπορεί να συμβάλλει στην προσπάθεια αυτή. 

Στην πρώτη φάση αντικείμενο του Παρατηρητηρίου είναι ο σχεδιασμός για την κατανομή και αξιοποίηση των πόρων, ο καθορισμός των προτεραιοτήτων και η διαμόρφωση του αναγκαίου θεσμικού πλαισίου.

Στη δεύτερη φάση αντικείμενο του Παρατηρητηρίου θα είναι η συστηματική παρακολούθηση της εφαρμογής του σχεδιασμού και της λειτουργίας του θεσμικού πλαισίου στην πράξη.

Ο Κύκλος Ιδεών οργανώνει στις 21-23 Σεπτεμβρίου το τέταρτο συνέδριο του με το γενικό τίτλο «Η Ελλάδα Μετά». Το ειδικότερο θέμα του φετινού συνεδρίου είναι: «Μετά (;) την πανδημία». Σε πολλούς από τους κύκλους συζητήσεων του συνεδρίου θα παρουσιαστεί και θα δοκιμαστεί η προετοιμασία που θα έχει γίνει έως τότε από το Παρατηρητήριο για το αντικείμενο της πρώτης φάσης της λειτουργίας του.